Gazze’deki Ölümcül Seller ABD Destekli Ateşkesin Eksikliklerini Gözler Önüne Serdi
Gazze Şeridi’nde sezonun ilk şiddetli kış fırtınasının yol açtığı ölümcül seller, Amerika Birleşik Devletleri’nin öncülüğünde sağlanan kırılgan ateşkesin sahadaki eksikliklerini acı bir şekilde ortaya çıkardı. Kasım ayının ilk haftasında etkisini gösteren sağanak yağışlar, altyapısı tamamen çökmüş olan bölgede on binlerce aileyi sular altında bıraktı. Yaşanan bu insani felaket, mevcut Gazze ateşkesi sürecinin yeniden inşa ve temel barınma ihtiyaçlarını karşılamakta neden yetersiz kaldığına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası yardım kuruluşlarının verilerine göre, halihazırda nüfusun yüzde 65’ine denk gelen 1,4 milyon sivil çadırlarda ve derme çatma barınaklarda hayatta kalmaya çalışıyor. Fırtınanın ardından 70 binden fazla çadırın su baskınından etkilenmesi ve toprak kaymaları nedeniyle can kayıplarının yaşanması, diplomatik masada verilen taahhütlerin sahaya yansımadığını gösterdi.
İçindekiler
Gazze Ateşkesi Neden Yetersiz Kaldı?
Geçtiğimiz yılın Ekim ayında ABD arabuluculuğunda yürürlüğe giren anlaşma, büyük çaplı askeri çatışmaları büyük ölçüde durdursa da bölgedeki yıkımın onarılmasına yönelik somut adımlar atılamadı. İsrail birliklerinin bölgenin belirli hatlarında konumlanmayı sürdürmesi ve kapsamlı yeniden inşa planlarının siyasi tıkanıklıklara takılması, sivil halkın en temel ihtiyaçlara erişimini kısıtladı. Mevcut Gazze ateşkesi çerçevesinde öngörülen aşamalı çekilme ve sivil idarenin güçlendirilmesi maddeleri henüz tam anlamıyla hayata geçirilemedi.
Bu belirsizlik ortamında milyonlarca Filistinli, beton binaların enkazı arasında kış koşullarına dayanıksız naylon ve ince bezlerden oluşan çadırlara mahkum kaldı. Kanalizasyon ve drenaj sistemlerinin savaş sırasında tamamen tahrip olması nedeniyle, sıradan bir sonbahar yağmuru bile kampları yaşanmaz hale getirdi.
Şiddetli Yağışların Yol Açtığı Yıkım ve Can Kayıpları
6 Kasım’da başlayan sağanak yağışlar, Gazze genelindeki 261 ayrı yerinden edilmiş kişi kampında büyük bir yıkıma neden oldu. Deyr el-Belah kentinin batısındaki El-Berka rezervuarı yakınlarında kurulu bulunan çadırların üzerine yağmur nedeniyle gevşeyen bir kum tepesinin çökmesi sonucu üçü çocuk, ikisi kadın olmak üzere beş kişi hayatını kaybetti. Başka bir kampta ise bir bebeğin sel sularına kapılarak yaşamını yitirdiği bildirildi.
Uluslararası yardım kuruluşlarından ReliefWeb üzerinden paylaşılan CARE saha raporuna göre, fırtına sonucunda 6 binden fazla aile çadırı tamamen kullanılamaz hale gelirken 17 bin 400 barınak ağır hasar aldı. Ayrıca bölgedeki en büyük sağlık merkezlerinden biri olan Han Yunus’taki Nasır Tıp Kompleksi’ni de su basması, binlerce hastanın acil sağlık hizmetine ulaşımını kesti.
Washington ve Barış Kurulundan Gelen Tepkiler
Sel felaketinin ardından gözler, anlaşmanın garantörlüğünü üstlenen Washington yönetimine ve ABD Başkanı Donald Trump liderliğinde oluşturulan Barış Kurulu’na çevrildi. Kurul yetkilileri, yaklaşan kış öncesinde İsrail tarafının bölgeye barınma ve altyapı malzemesi girişine izin verme konusunda son derece yavaş davrandığını belirterek eleştirilerini kamuoyuyla paylaştı. Mevcut Gazze ateşkesi uygulamasının sahadaki insani krizi yönetmekte zorlandığı diplomatik çevrelerce de kabul edilmeye başlandı.
Siyasi gözlemciler, Washington’ın sahadaki tıkanıklığı aşmak için sınır kapılarının tam kapasite açılması yönünde daha net bir baskı kurması gerektiğini ifade ediyor. Bölgedeki insani krizlerin ABD dış politikasındaki yansımalarını yakından incelemek için Dünya haberleri kategorimize göz atabilirsiniz.
Gazze Ateşkesi ve İnsani Yardım Engelleri
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), fırtına öncesinde dahi bölgede acil olarak 121 bin ek çadıra ihtiyaç duyulduğunu raporlamıştı. Ancak İsrail makamlarının inşaat malzemeleri, iş makineleri ve kışlık ekipman girişine uyguladığı kısıtlamalar sebebiyle sahadaki hazırlıklar büyük ölçüde aksadı. Yetkililer, uluslararası yardım kuruluşları ve üye devletler tarafından satın alınan 150 binden fazla çadırın halen sınır kapılarının dışında giriş izni beklediğini açıkladı.
Finansman eksikliği de krizin boyutunu derinleştiren bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Küresel yardım ağlarının kış hazırlıkları için ihtiyaç duyduğu 186,5 milyon dolarlık fonun henüz karşılanamaması, sahada görev yapan ekiplerin müdahale kapasitesini sınırlandırıyor. Bölgede gıda, battaniye ve temiz su stoklarının tükenme noktasına gelmesi, Gazze ateşkesi kapsamında verilen insani yardım sözlerinin pratiğe dökülmesini zorunlu kılıyor.
Kış Ayları Öncesinde Artan Riskler
Bölgede hava sıcaklıklarının Ocak ayına kadar 8 santigrat derecenin altına düşmesinin beklenmesi, barınma krizini doğrudan bir yaşam mücadelesine dönüştürüyor. Çocuklar için kurulan 55 geçici eğitim alanının sular altında kalması ve yaklaşık 55 bin öğrencinin eğitimine ara verilmesi, toplumsal hasarın boyutunu büyütüyor. Sağlık uzmanları, kirli sel sularının içme suyu kaynaklarına karışmasının salgın hastalık riskini tehlikeli seviyelere taşıdığı uyarısında bulunuyor.
Uluslararası toplum ve insan hakları örgütleri, yeni fırtınalar bölgeyi vurmadan önce tüm sınır kapılarının eksiksiz şekilde açılması çağrısını yineliyor. Önümüzdeki haftalarda atılacak diplomatik adımlar, Gazze ateşkesi sürecinin kalıcı bir barışa ve gerçek bir yeniden inşaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.
