ABD’de İşini Kaybeden Türklere 60 Gün Uyarısı
Amerika’da işini kaybeden Türk profesyoneller için 60 günlük yasal süre, teknoloji ve kurumsal sektörlerdeki işten çıkarmalarla birlikte hayati bir önem kazandı. H-1B, L-1, O-1 ve TN gibi çalışma vizeleriyle ABD’de istihdam edilen Türk mühendis, finansçı ve yöneticiler, iş akitlerinin feshedilmesi durumunda yasal statülerini kaybetme riskiyle yüzleşiyor. Hak kaybını önlemek üzere resmi yol haritasını yayımlayan ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), 60 günlük tolerans periyodu (Grace Period) sona ermeden atılması gereken yasal adımları duyurdu.
60 Günlük “Grace Period” Kuralı Nasıl İşliyor?
USCIS mevzuatına göre, bir çalışma vizesi sahibinin işten çıkarılması durumunda yasal kalış süresi işin bittiği gün sıfırlanmaz. Çalışana, iş akdinin resmen feshedildiği tarihten itibaren ya 60 gün ya da mevcut I-94 formunun bitiş tarihine kadar (hangisi daha kısaysa) yasal bir tolerans süresi tanınır.
Bu 60 günlük süre zarfında çalışanın yasal statüde kalabilmesi için şu seçeneklerden birini tamamlaması zorunludur:
- Yeni Bir Şirkete H-1B Transferi: Başka bir işverenden teklif alınarak 60 gün dolmadan USCIS’e yeni I-129 dilekçesinin (H-1B Change of Employer) sunulması gerekir. Başvuru yapıldığı anda, onay beklenmeksizin yeni işte çalışmaya başlanabilir.
- B-1/B-2 Ziyaretçi Statüsüne Geçiş: İş arama sürecini uzatmak isteyenler, 60 günlük süre bitmeden I-539 formu ile turist/ziyaretçi statüsüne geçiş başvurusu yaparak ek 6 aya kadar yasal kalış hakkı kazanabilir.
- Eşin Statüsüne Bağlanma (H-4, L-2, F-2): Evli bireyler, eşlerinin devam eden yasal çalışma veya öğrenci vizesi altına “bağımlı statü” (dependent) olarak geçiş yapabilir.
- Öğrenci Vizesine (F-1) Dönüş: Yeni bir yüksek lisans veya doktora programına kabul alarak I-20 belgesiyle öğrenci statüsüne dönüş yapılabilir.
En Kritik Hata: Son Günü Beklemek
Göçmenlik avukatları, çalışanların en sık yaptığı hatanın yeni iş teklifini 60. güne kadar bekletmek olduğunu belirtiyor. USCIS başvuru harçlarının yatırılması, LCA (Labor Condition Application) onayının Çalışma Bakanlığı’ndan alınması en az 7 ila 10 gün sürdüğünden, transfer sürecinin en geç 45. günde başlatılması hayati önem taşıyor.
Kıdem Tazminatı (Severance) Süreyi Uzatır mı?
Birçok şirketin sunduğu birkaç aylık kıdem tazminatı paketi, 60 günlük tolerans süresini uzatmaz. Yasal olarak 60 günlük sayaç, çalışanın şirkette fiilen son çalıştığı gün (Last Day of Employment) başlar; bordroda maaşın tazminat olarak devam etmesi statüyü korumaz.
Statü Düşmesi (Out of Status) Durumunda Ne Olur?
60 gün içinde hiçbir resmi başvuru yapmayan çalışanlar “yasal statü dışı” (Out of Status) sayılır. Yasal kalış süresini 180 günden fazla ihlal eden bireylere 3 yıl, 1 yılı aşanlara ise 10 yıl ABD’ye giriş yasağı uygulanmaktadır. Uzmanlar, süreyi dolduranların ceza almamak adına ABD dışına çıkarak süreçlerini konsolosluk üzerinden yürütmelerini tavsiye ediyor.
