📍 Chicago, IL, ABD • Canlı Yayın
🇺🇸 ABD'de Yaşayan Türklerin Bağımsız Haber Portalı
AMERİKA'DAN HABERİNİZ OLSUN

CVS, Eczane Bölümünü Ayırarak “Büyük Daha İyidir” Dönemini Kapatıyor

Sağlık & Yaşam

ABD’nin en büyük sağlık şirketlerinden CVS Health, eczane bölümünü ayırma kararı aldı. CVS bölünmesi, 2028’in ilk yarısında tamamlanacak ve şirket ikiye ayrılacak. Yaklaşık 9 bin eczane, yeni kurulacak CVS Pharmacy adlı ayrı bir şirkete geçecek. Aetna sigorta şirketi ve Caremark ilaç fayda yönetimi birimi ise CVS Health çatısı altında kalacak.

Karar, 4 Kasım’da şirket tarafından açıklandı ve New York Times’ta Rebecca Robbins ile Reed Abelson imzasıyla yayımlandı. Açıklama, sağlık sektöründe yıllardır süren dikey bütünleşme modelinin sorgulandığını gösterdi. CVS, sigorta, ilaç fayda yönetimi ve eczaneleri tek çatı altında toplama stratejisinden vazgeçiyor.

CVS bölünmesi sonrası eczanede ilaç raflarına bakan eczacı

Bu karar, yalnızca bir şirketin yeniden yapılanması değil. ABD’de ilaç fiyatları, eczane kapanışları ve sigorta maliyetleri uzun süredir tartışılıyor. CVS bölünmesi, bu tartışmanın şirketler düzeyinde de bir dönüm noktasına geldiğini gösteriyor. Hastalar için asıl soru, ayrılığın ilaç fiyatlarını ve eczaneye erişimi nasıl etkileyeceği.

Karar ne anlama geliyor?

CVS Health, ABD’nin en büyük sağlık holdinglerinden biri. Şirket, sigorta şirketi Aetna’yı, ilaç fayda yönetimi şirketi Caremark’ı ve binlerce eczaneyi aynı çatı altında topluyordu. Yeni planla bu yapı ikiye bölünüyor. Bir şirket sigorta ve ilaç fayda yönetimine odaklanacak, diğer şirket eczanelere odaklanacak.

Yönetim kurulu, kapsamlı bir stratejik incelemenin ardından bu kararı aldı. Şirketin Üst Yöneticisi David Joyner, ayrılığın iki şirketi de daha çevik ve rekabetçi hale getireceğini söyledi. Joyner, 2024 yılının ekim ayında göreve geldiğinde bölünmeyi açıkça reddetmişti. Bu yıl yapılan planlama çalışması ise farklı bir sonuç verdi.

Karar, sağlık sektöründe son yılların en büyük kurumsal ayrılıklarından biri olarak görülüyor. Analistler, CVS bölünmesi kararının dikey bütünleşme stratejisinin sorgulandığını gösterdiğini belirtiyor. Benzer modelle çalışan UnitedHealth ve Cigna gibi şirketler de yakından izlenecek. Ancak her şirketin durumu farklı ve CVS’nin kararı, diğer şirketlerin de bölüneceği anlamına gelmiyor.

CVS bölünmesi nasıl olacak?

Yeni yapıda CVS Health adı, sigorta ve ilaç fayda yönetimi tarafında kalacak. Bu şirket, Aetna, Caremark, özel ilaç birimi, Oak Street Health ve Signify Health’i içerecek. Oak Street Health, yaşlılara yönelik klinik hizmetleri sunuyor. Signify Health ise evde sağlık hizmetleri veriyor. Bu şirketi David Joyner yönetmeye devam edecek.

Diğer şirketin adı CVS Pharmacy olacak. Bu şirket, yaklaşık 9 bin perakende eczaneyi, posta yoluyla ilaç gönderimi operasyonunu, MinuteClinic adı verilen mağaza içi klinikleri ve Health100 teknoloji platformunu alacak. Şirketi, halen CVS Health’te grup başkanı olan Prem Shah yönetecek.

Hissedarlar, her iki şirkette de hisse sahibi olacak. Ayrılık, vergisiz bir bölünme olarak planlanıyor. CVS Pharmacy’nin yıllık geliri yaklaşık 145 milyar dolar olacak. CVS Health’in yıllık geliri ise yaklaşık 320 milyar dolar olarak öngörülüyor. Bu rakamlar, iki şirketin de büyük ölçekli olmaya devam edeceğini gösteriyor.

Perakende eczane bölümü, yıllardır Caremark’tan ayrı bir güvenlik duvarı arkasında çalışıyordu. Joyner, bu nedenle ayrılığın iki iş arasındaki değerli bağlantıları ortadan kaldırmayacağını söyledi. Şirket, Aetna ile Caremark ve Aetna ile bakım hizmetleri arasındaki bağlantıyı korumayı hedefliyor. CVS bölünmesi sonrasında eczane şirketi diğer sigorta şirketleriyle de çalışabilecek.

Neden şimdi?

CVS, son yıllarda mali ve operasyonel baskılarla karşı karşıya kaldı. Aetna’nın Medicare Advantage maliyetleri arttı, eczane kâr marjları daraldı ve şirket 2 milyar dolarlık maliyet kesintisi planı açıkladı. Ayrıca mağaza kapatmaları, yönetim değişiklikleri ve Medicare maliyetlerini kontrol altına alma çabaları gündeme geldi. Bu baskılar, CVS bölünmesi kararının arka planını oluşturuyor.

Şirket, 2022 ile 2024 arasında yaklaşık 900 mağaza kapattı. 2025’te de 235 ile 270 arasında ek mağaza kapatıldı. Rite Aid’in iflası ve mağaza kapanışları, sektördeki baskıyı artırdı. Rite Aid’in kapanan 173 eczanesinin reçete dosyaları CVS’ye geçti ve yaklaşık 600 eski Rite Aid çalışanı CVS tarafından işe alındı.

Üçüncü çeyrek sonuçları, yönetime bölünme için bir zemin sağladı. CVS, üçüncü çeyrekte 108,4 milyar dolar gelir açıkladı. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemindeki 102,87 milyar doların üzerindeydi. Şirket, 2026 düzeltilmiş hisse başına kazanç beklentisini en az 8,20 dolara yükseltti. Gelir beklentisi ise en az 420 milyar dolar oldu.

Joyner, bölünmenin güç konumundan yapıldığını söyledi. Aetna’nın Medicare işinde toparlanma görüldüğünü ve eczane bölümünde sağlam sonuçlar alındığını belirtti. Piyasa değeri de toparlandı; şirketin değeri, Joyner göreve geldiğinden bu yana yaklaşık yüzde 70 arttı ve 117 milyar dolara ulaştı.

Aetna birleşmesi neden tersine döndü?

CVS, Aetna’yı 2018 yılında yaklaşık 78 milyar dolara satın aldı. Bu satın alma, sigorta, eczane ve ilaç fayda yönetimini tek çatı altında toplama fikrine dayanıyordu. Amaç, hastanın sağlık yolculuğunun daha büyük bölümünü koordine etmek ve ölçek ekonomisi yaratmaktı. CVS, 2007’de Caremark’ı satın almış, daha sonra Oak Street Health ve Signify Health’i de bünyesine katmıştı.

Forrester analisti Arielle Trzcinski, bölünmenin bu varsayımın önemli bir bölümünü geri aldığını söyledi. Trzcinski’ye göre, eczane, ilaç fayda yönetimi, sigorta ve bakım hizmetlerinin birlikte çalışacağı fikri beklenen faydayı tam olarak sağlamadı. Joyner da eczane bölümünün şirketin geri kalanıyla yeterince sıkı bağlanmadığını kabul etti. Bu durum, CVS bölünmesi kararının gerekçesini özetliyor.

Bu durum, sağlık sektöründe “büyük daha iyidir” anlayışının sorgulandığını gösteriyor. Dikey bütünleşme, maliyetleri düşürmek yerine karmaşıklığı artırmış olabilir. Şirketler büyüdükçe, farklı işlerin yönetimi zorlaştı ve yatırımcılar, odaklanmış şirketleri tercih etmeye başladı. Walgreens’in özel şirkete dönüşmesi ve Rite Aid’in iflası da sektördeki değişimi ortaya koyuyor.

CVS bölünmesi hastaları nasıl etkileyecek?

Kısa vadede CVS bölünmesi hastalar için büyük bir değişiklik getirmeyecek. Eczaneler açık kalmaya devam edecek, reçeteler aynı şekilde karşılanacak ve Aetna sigortası geçerli olacak. Bölünme 2028’in ilk yarısında tamamlanacak ve geçiş sürecinde hizmetlerin sürmesi hedefleniyor. Ancak uzun vadede bazı etkiler görülebilir.

Olumlu senaryoda, eczane şirketi diğer sigorta şirketleriyle daha rahat çalışabilir. Prem Shah, eczanelerin farklı ödeme kuruluşlarıyla çalışarak ayak izini farklı şekillerde kullanabileceğini söyledi. Bu durum, eczanelerin yalnızca Aetna müşterilerine değil, daha geniş bir hasta grubuna hizmet vermesini sağlayabilir. MinuteClinic hizmetleri de genişleyebilir.

Olumsuz senaryoda ise bağımsız eczane şirketi, sigorta ve ilaç fayda yönetimi desteği olmadan daha zorlanabilir. Eczane işletmeciliği, düşük kâr marjları ve ilaç geri ödeme baskılarıyla karşı karşıya. Bazı eczane zincirleri bu baskı nedeniyle özel şirkete dönüştü ya da iflas etti. CVS Pharmacy’nin bu baskıya tek başına dayanıp dayanamayacağı, önümüzdeki yıllarda görülecek.

Eczane kapanışları konusu da hastalar için önemli. ABD’de eczane sayısı azalıyor ve bazı bölgelerde eczane çölü olarak adlandırılan alanlar oluşuyor. Bağımsız eczaneler, yıllardır günde yaklaşık bir eczane kapanış hızıyla karşı karşıya. CVS’nin mağaza kapatma planı, bu tabloyu daha da hassas hale getiriyor. Hastalar, en yakın eczaneye erişim konusunda dikkatli olmalı.

İlaç fiyatları düşecek mi?

CVS bölünmesi tek başına ilaç fiyatlarını düşürmeyecek. İlaç fiyatları, üretici fiyatları, sigorta kapsamı, ilaç fayda yönetimi uygulamaları ve eczane geri ödemeleri gibi birçok etkene bağlı. CVS’nin ayrılması, bu zincirdeki bir halkayı değiştiriyor, ancak zincirin tamamını çözmüyor.

İlaç fayda yönetimi şirketleri, ABD’de reçeteli ilaçların yaklaşık yüzde 80’ini yönetiyor. En büyük üç şirket, CVS Caremark, Express Scripts ve OptumRx. Bu şirketler, ilaç üreticileri ile sigorta şirketleri arasında aracı olarak çalışıyor. Eleştiriler, bu şirketlerin fiyatları şeffaf belirlemediği ve kendi eczanelerine yönlendirme yaptığı yönünde.

Kongre, ilaç fayda yönetimi reformu için çalışmalar yürütüyor. Salı günü Kongre’den geçen harcama paketi, bazı ilaç fayda yönetimi uygulamalarına yeni kısıtlamalar getirdi. Ayrıca en az 26 eyalette 120’den fazla ilaç fayda yönetimi tasarısı sunuldu. Arkansas ve Tennessee gibi eyaletler, sigorta ve eczane sahipliğini sınırlayan yasalar çıkardı.

Tennessee’de çıkarılan yasa, 2028 ortasında yürürlüğe girecek. Bu tarih, CVS bölünmesinin planlanan tamamlanma tarihinden sonra geliyor. CVS, daha önce Tennessee’deki 134 eczanesini kapatmakla tehdit etmişti. Bu durum, eyalet yasalarının şirket kararlarını nasıl etkilediğini gösteriyor.

Kaiser Family Foundation’ın Mart 2026 anketine göre, ABD’li yetişkinlerin yüzde 59’u reçeteli ilaç maliyetlerini karşılama konusunda endişeli. Yüzde 43’ü ise maliyet nedeniyle son bir yılda ilacını doktorun önerdiği şekilde kullanmadığını söyledi. Bu oranlar, ilaç fiyatlarının hastalar için günlük bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.

Türk toplumu için ne değişecek?

ABD’de yaşayan Türk toplumu için CVS, günlük hayatın bir parçası. Birçok aile, ilaçlarını CVS eczanelerinden alıyor, MinuteClinic hizmetlerinden yararlanıyor ve Aetna sigortası kullanıyor. Bölünme, bu hizmetlerin nasıl sunulacağını etkileyebilir. Ancak 2028’e kadar hizmetlerde ani bir değişiklik beklenmiyor. Bu nedenle CVS bölünmesi, ABD’de yaşayan Türk aileleri için de yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

İlaç fiyatları, Türk aileler için de önemli bir konu. Kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar ve yaşlılar, ilaç maliyetlerini yakından izliyor. İlaç fayda yönetimi reformu ve Medicare ilaç fiyat müzakereleri, bu maliyetleri etkileyebilir. Medicare, 2026’dan itibaren ilk 10 yüksek maliyetli ilaç için müzakere edilmiş fiyatları uygulamaya başladı.

Pratik olarak, hastaların yapması gerekenler değişmiyor. Reçetelerinizi ve sigorta kapsamınızı düzenli kontrol edin. Eczaneniz kapanırsa ya da değişirse, reçete dosyalarınızın nereye aktarılacağını sorun. Aetna sigortanız varsa, CVS eczanelerinin sigorta ağında kalıp kalmayacağını 2028’e yaklaşırken kontrol edin. Amerika Haberleri olarak sağlık ve ilaç gelişmelerini izlemeyi sürdüreceğiz.

Sırada ne var?

Önümüzdeki aylarda ilk adım, bölünmenin ayrıntılarının netleşmesi olacak. Şirket, yönetim yapısı, borç dağılımı ve hissedarlara verilecek paylar konusunda açıklama yapacak. Düzenleyici onaylar ve yönetim kurulu kararları da süreci etkileyecek. Bölünmenin tamamlanması için 2028’in ilk yarısı hedefleniyor.

İkinci adım, Kongre ve eyaletlerdeki ilaç fayda yönetimi tartışması olacak. Federal düzeyde reform tasarıları ve eyalet yasaları, CVS’nin yeni yapısını da etkileyecek. Özellikle Tennessee ve Arkansas’taki yasalar, sigorta ve eczane sahipliği konusunda örnek oluşturuyor. Bu süreç, CVS bölünmesi sonrası iki şirketin performansını da gösterecek.

Üçüncü adım, piyasa tepkisi olacak. Yatırımcılar, iki ayrı şirketin performansını izleyecek. Eczane şirketinin tek başına kârlı olup olamayacağı ve sigorta şirketinin maliyetleri kontrol edip edemeyeceği görülecek. Bu süreç, sağlık sektöründe benzer bölünmelerin olup olmayacağını da gösterecek.

Sonuç olarak, CVS bölünmesi, ABD sağlık sisteminde bir dönemin kapanışı olarak okunabilir. “Büyük daha iyidir” anlayışı, yerini daha odaklı ve daha şeffaf şirketlere bırakıyor. Hastalar için asıl ölçüt, ilaç fiyatlarının düşmesi ve eczaneye erişimin korunması olacak. Bu soruların yanıtı, 2028’e kadar netleşecek.

Kaynak: Healthcare Dive, CVS to split into two companies in stunning strategic about-face

İlgili haber: Amerika Haberleri Sağlık haberleri