Yüksek İpotek Faizleri ABD Emlak Piyasasını Durma Noktasına Getirdi
Amerika Birleşik Devletleri emlak piyasasında yüksek seyreden borçlanma maliyetleri alıcıları piyasadan uzaklaştırmaya devam ediyor. Ulusal Emlakçılar Birliği (NAR) tarafından yayımlanan Ekim ayı istatistiklerine göre, ülke genelindeki mevcut konut satışları Ağustos 2010 döneminden bu yana görülen en düşük seviyeye indi. İpotek faiz oranlarının yeniden yüzde 7 sınırının üzerine çıkması, özellikle ilk kez ev sahibi olmayı planlayan ailelerin satın alma gücünü ciddi biçimde kısıtladı.
Ekim ayında mevsimsellikten arındırılmış yıllıklandırılmış satış hızı 3,75 milyon adede gerileyerek bir önceki aya kıyasla yüzde 5,5 oranında düşüş kaydetti. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,8’lik bir daralmaya işaret eden bu tablo, 2026 yılının genelinde toplam işlem hacminin son otuz yılın en zayıf seviyelerinde kalabileceğini gösteriyor.
İçindekiler
ABD’de Konut Satışları Neden 16 Yılın Dibine İndi?
Piyasadaki sert yavaşlamanın temelinde, üçüncü çeyrek sonundan itibaren yeniden yükselişe geçen uzun vadeli kredi maliyetleri yer alıyor. Yılın ilk aylarında kısa süreliğine yüzde 6 bandının altına sarkan 30 yıllık sabit faizli ipotek kredileri, enflasyon beklentilerindeki hareketlilikle birlikte tekrar yüzde 7 seviyesini aştı. Yüksek aylık taksit yüküyle karşılaşan milyonlarca potansiyel alıcı, satın alma kararlarını ertelemek zorunda kaldı.
Diğer yandan halihazırda düşük faizli eski kredilere sahip olan ev sahipleri, yeni bir ev almak için mevcut düşük oranlarından vazgeçmek istemiyor. Bu kilitlenme durumu piyasaya giren satılık mülk çeşitliliğini sınırlarken, hem alıcılar hem de satıcılar açısından bekle-gör dönemini uzatıyor.
Yüzde 7’yi Aşan İpotek Faizlerinin Etkisi
Resmi verileri kamuoyuyla paylaşan National Association of Realtors Baş Ekonomisti Lawrence Yun, mevcut faiz ortamının ev alımını son derece zorlaştırdığına dikkat çekti. Yun, 2023 yılındaki tek bir ay hariç tutulduğunda, ipotek oranlarının 2000 yılından bu yana en yüksek düzeylerde seyrettiğini ve bunun doğrudan işlem hacmine yansıdığını ifade etti.
Ekonomistler, istihdam piyasasındaki güçlü seyre rağmen borçlanma maliyetlerinin konut satışları üzerinde belirleyici bir fren etkisi yarattığını vurguluyor. ABD ekonomisi, faiz kararları ve yaşam maliyetlerine ilişkin diğer gelişmeleri Ekonomi haberleri sayfamızdan yakından takip edebilirsiniz.
Bölgesel Veriler ve İlk Kez Ev Alacakların Payı
Ekim ayı raporu, ülke genelindeki bölgesel farklılıkları da ortaya koydu. Aylık bazda işlemler Ortabatı, Güney ve Batı bölgelerinde gerilerken, Kuzeydoğu eyaletlerinde yatay bir seyir izledi. Yıllık bazda ise Amerika Birleşik Devletleri’nin dört ana bölgesinin tamamında belirgin bir düşüş kaydedildi.
Piyasadaki daralmadan en fazla etkilenen kesim ise ilk kez ev satın almaya çalışan kiracılar oldu. Ekim ayında gerçekleşen tüm işlemler içinde ilk kez ev alanların payı yüzde 29 gibi düşük bir oranda kaldı. Nakit alım gücü bulunmayan genç aileler ve göçmen çalışanlar, yüksek peşinat ve faiz duvarı nedeniyle kiralık konutlarda kalmaya devam ediyor.
Konut Satışları Düştü Ancak Fiyatlar Rekor Kırdı
İşlem adetlerindeki sert düşüşe karşın ev fiyatlarında beklenen genel gerileme henüz gerçekleşmedi. Ekim ayında satılan mevcut evlerin ortanca (medyan) fiyatı yıllık bazda yüzde 0,4 artış göstererek 421 bin 900 dolara çıktı ve tüm zamanların en yüksek Ekim ayı seviyesine ulaştı. Satılık mülk envanteri ise 1,59 milyon adede yükselerek mevcut satış hızıyla 5,1 aylık bir arz seviyesine işaret etti.
Bununla birlikte piyasadaki 88 milyon ev sahibinin büyük bir kısmının güçlü özsermaye birikimine sahip olması sayesinde, hacizli veya zorunlu satışların toplam işlemler içindeki payı yüzde 2 ile tarihi düşük seviyesinde kaldı. Uzmanlar, envanter artışına rağmen fiyatların dirençli kalmasının konut satışları üzerindeki baskıyı önümüzdeki aylarda da sürdürebileceğini belirtiyor.
Piyasada Yıl Sonu ve Gelecek Beklentileri
Sektör temsilcileri ve emlak ekonomistleri, dördüncü çeyreğin geri kalanında da zayıf bir tablo bekliyor. Yıl genelindeki toplam ikinci el işlem sayısının, geçen yıl kaydedilen 4,06 milyon adedin de altında kalarak 1990’lı yıllardan bu yana ilk kez 4 milyon sınırının altına inebileceği öngörülüyor.
Yine de ekonomistler, istikrarlı iş büyümesi sayesinde piyasada birikmiş ciddi bir talep olduğuna işaret ediyor. İpotek faizlerinin yeniden yüzde 6 bandına doğru gevşemesi durumunda, kenarda bekleyen milyonlarca alıcının hızla devreye girerek konut satışları için yeni bir toparlanma dalgası başlatabileceği değerlendiriliyor.
