📍 Chicago, IL, ABD • Canlı Yayın
🇺🇸 ABD'de Yaşayan Türklerin Bağımsız Haber Portalı
AMERİKA'DAN HABERİNİZ OLSUN

ABD’de Ev Satışları Pandemi Seviyesinin Altına İndi: Bekleyen Satışlar Dip Yaptı

Ekonomi & Finans

Amerika Birleşik Devletleri gayrimenkul piyasasında uzun süredir devam eden durgunluk resmi verilerle yeni bir dip noktasına ulaşırken, ABD ev satışları pandemi dönemindeki karantina seviyelerinin bile altına geriledi. Ulusal Emlakçılar Birliği (NAR) tarafından yayımlanan son rapora göre, sözleşmesi imzalanmış ancak henüz kapanışı yapılmamış konutları takip eden Bekleyen Konut Satışları Endeksi (PHS) Eylül ayında 66.0 puana düştü. Bu veri, endeksin tutulmaya başlandığı 2001 yılından bu yana ölçülen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti.

Piyasa uzmanları, Nisan 2020’de koronavirüs salgınının zirve yaptığı ve ekonomik faaliyetlerin durduğu dönemde endeksin 69.0 seviyesinde kaldığını hatırlatarak mevcut tablonun ciddiyetine dikkat çekiyor. Yüksek mortgage faiz oranları ile tarihi zirvelerde seyreden konut fiyatlarının yarattığı çift taraflı baskı, hem alıcıların hem de satıcıların piyasadan çekilmesine neden oluyor. Amerika genelinde konut piyasasının kilitlenmesi, inşaat sektöründen tüketici harcamalarına kadar geniş bir ekonomik alanı doğrudan etkiliyor.

ABD ev satışları ve Tarihsel Dip Seviyeler

Gayrimenkul sektörünün öncü göstergesi kabul edilen Bekleyen Konut Satışları Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 7.3 oranında sert bir düşüş kaydetti. Yıllık bazdaki gerilemenin ise yüzde 11.3 seviyesine ulaştığı bildirildi. Emlak piyasasında gerçekleşen bu sert daralma, konut kredisi faizlerinin yeniden yükselişe geçmesiyle tetiklendi. Resmi sektör verilerini içeren kapsamlı analizlere National Association of Realtors resmi portalı üzerinden kamuya açık olarak erişilebiliyor.

Tamamlanmış mevcut konut satışlarına ilişkin veriler de benzer bir tabloyu teyit ediyor. Yıllıklandırılmış bazda satış adetlerinin 4 milyon bandının altına inmesi, Amerikan ekonomisinin 1995 yılından bu yana en yavaş konut satış döngüsünden geçtiğini kanıtlıyor. Nüfusun son 30 yılda belirgin biçimde artmasına rağmen satış hacminin 1995 seviyelerine gerilemesi, konut sektöründeki yapısal tıkanıklığın derinliğini açıkça belgeliyor.

ABD ev satışları

Kilitlenme Etkisi ve Konut Arzı Sorunu

Piyasadaki işlemlerin durma noktasına gelmesinin temelinde, finans literatüründe “lock-in” olarak tanımlanan kilitlenme etkisi yatıyor. Pandemi yıllarında uygulanan parasal genişleme döneminde yüzde 2.5 ile yüzde 3.5 arasında rekor düşük faizlerle 30 yıllık konut kredisi kullanan milyonlarca ev sahibi, mevcut evlerini satmaktan kaçınıyor. Bugün evini satan bir kişinin yeni bir konut için yüzde 6.5 veya yüzde 7 seviyesinde faiz ödemek zorunda kalacak olması, piyasadaki ikinci el konut arzını tamamen dondurmuş durumda.

Satılık ev envanterinin yetersiz kalması, talep düşmesine rağmen konut fiyatlarının sert bir şekilde gerilemesini engelliyor. Alıcılar piyasada bütçelerine uygun seçenek bulmakta zorlanırken, satıcılar da mevcut düşük maliyetli borçlanma avantajlarını kaybetmek istemiyor. Bu durum, piyasada ne alıcıların ne de satıcıların adım atabildiği eşine az rastlanır bir kısır döngü oluşturuyor. İpotekli konut kredisi borcunu erken kapatmak istemeyen hanehalkı, taşınma planlarını belirsiz bir tarihe erteliyor.

Amerika genelinde yaşayan Türk toplumu ve yeni ev sahibi olmak isteyen göçmenleri yakından ilgilendiren finansal analizleri Amerika ekonomi haberleri kategorimiz üzerinden düzenli olarak inceleyebilirsiniz. Emlak piyasasında yaşanan arz kısıtı, kiralık konut fiyatlarının da yüksek seviyelerde kalmasına yol açarak birikim yapmayı her geçen gün zorlaştırıyor.

Mortgage Faizleri ve Alım Gücü Baskısı

Amerikan Merkez Bankası’nın (FED) enflasyonla mücadele kapsamında faiz indirim döngüsüne başlamasına rağmen, tahvil piyasalarındaki oynaklık mortgage oranlarının beklenen hızda düşmesini engelledi. 30 yıllık sabit konut kredisi faizlerinin yeniden yüzde 6.8 seviyelerine tırmanması, ilk kez ev alacak genç ailelerin satın alma gücünü büyük ölçüde eritti. Ortalama gelir düzeyine sahip bir hanenin aylık mortgage taksiti ödeme kapasitesi, son üç yılda neredeyse iki katına çıktı.

Konut fiyatlarının ulusal ölçekte rekor seviyelerde seyretmesi, peşinat biriktirme sürecini de zorlaştırıyor. Gayrimenkul değerleme uzmanları, özellikle batı ve doğu kıyısındaki metropollerde medyan ev fiyatlarının çalışan kesimin gelir artış hızından çok daha hızlı yükseldiğini ifade ediyor. Bu uyumsuzluk, tüketicileri ev sahibi olmak yerine yüksek kiralarla kiralık konut piyasasında kalmaya mecbur bırakıyor. Konut edinme maliyetlerindeki bu dengesizlik, orta sınıfın servet birikimini doğrudan tehdit ediyor.

ABD ev satışları ve Genel Ekonomik Durgunluk

Konut sektörü, Amerikan gayri safi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 15 ila 18’ini doğrudan veya dolaylı olarak besleyen devasa bir ekonomik motor konumunda bulunuyor. Yaşanan sert yavaşlama neticesinde ABD ev satışları hacminin daralması, mobilya, beyaz eşya, tadilat ve taşımacılık gibi onlarca alt sektörde de zincirleme bir talep azalmasına neden oluyor. Bir konut satışı gerçekleştiğinde devreye giren ekonomik ekosistem, satışların durmasıyla birlikte ciddi bir durgunluk sinyali veriyor.

Bankacılık ve finans kuruluşları, konut kredisi başvuru hacimlerindeki daralma sebebiyle kredi departmanlarında istihdam kısıtlamalarına gidiyor. Gayrimenkul brokerları ve emlak danışmanları da azalan işlem sayıları nedeniyle gelir kaybı yaşıyor. Eyaletler bazında toplanan emlak vergileri ve tapu harçlarındaki gerileme, yerel yönetim bütçeleri üzerinde de ek baskı oluşturuyor.

Sektör analistleri, konut piyasasında ölçülen bu durgunluğun genel ekonomik büyüme verileri üzerindeki gecikmeli etkilerinin önümüzdeki çeyreklerde daha net görüleceğini vurguluyor. Tüketici güven endekslerindeki gerileme ile emlak piyasasındaki donma arasındaki güçlü korelasyon, genel piyasa dengeleri açısından yakından takip ediliyor.

Sektör Temsilcilerinin Beklentileri ve Gelecek Öngörüleri

Gayrimenkul uzmanları ve ekonomistler, piyasanın yeniden canlanabilmesi için konut kredisi faizlerinin kalıcı biçimde yüzde 5.5 – yüzde 6 bandına gerilemesi gerektiğinde birleşiyor. Ancak enflasyon göstergeleri ve istihdam piyasasındaki dalgalanmalar, faiz indirimlerinin zamana yayılacağını gösteriyor. Dolayısıyla ABD ev satışları tablosunda kısa vadede hızlı bir toparlanma beklenmiyor.

Müteahhitlerin yeni konut üretiminde inşaat maliyetleri ve arsa temini zorlukları nedeniyle temkinli davranması, arz açığının orta vadede de devam edeceğine işaret ediyor. Satışların pandemi dönemi seviyelerinin dahi gerisinde kalması, Amerikan rüyasının temel taşlarından biri olan ev sahipliği oranının geleceğini yeniden tartışmaya açmış durumda. Piyasada dengelenmenin sağlanabilmesi için hem finansman koşullarının iyileştirilmesi hem de konut arzını artıracak federal teşviklerin devreye sokulması şart görülüyor.