Wisconsin Valilik Tartışmasında Vergi, Kürtaj ve Veri Merkezleri Öne Çıktı
Wisconsin valilik tartışması, 21 Ekim Çarşamba akşamı Milwaukee’deki Marquette Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yapıldı. Demokrat aday David Crowley ile Cumhuriyetçi aday Tom Tiffany, genel seçim kampanyasının tek karşılaşmasında yaklaşık bir saat boyunca vergi, veri merkezleri ve kürtaj gibi başlıkları tartıştı.
Milwaukee County Yöneticisi olan Crowley, Demokratların adayı. Wisconsin’i Kongre’de temsil eden Tiffany ise Cumhuriyetçilerin adayı. Seçim 3 Kasım’da yapılacak ve erken oy kullanımı şimdiden başladı. Görevdeki Demokrat Vali Tony Evers üçüncü dönem için aday olmadı. Crowley kazanırsa Wisconsin’in ilk Siyah valisi olacak. Wisconsin, sonuçları dar farkla belirlenen eyaletler arasında anıldığı için seçim ulusal düzeyde de yakından izleniyor.

Eyalet valilikleri, o eyalette yaşayan herkesin günlük hayatını etkileyen kararlar alır. Vergiler, okullar, sağlık hizmetleri ve seçim kuralları bunların başında gelir. Bu nedenle adayların ne söylediği kadar neyi söylemekten kaçındığı da önem taşıyor.
İçindekiler
Wisconsin valilik tartışması: 3 milyar dolarlık fazla nasıl kullanılacak?
Eyaletin yaklaşık 3 milyar dolarlık öngörülen bütçe fazlası, gecenin en çok tartışılan başlığıydı. Tiffany, bu parayı seçmene doğrudan geri vermek istediğini söyledi. Planını gelir vergisi ve emlak vergisi indirimleriyle, yıllık geliri 150 bin doların altındaki aileler için yüzde 10’luk bir vergi indirimiyle açıkladı. Vergileri artırmayacağını, seçmenin cebinde daha fazla para kalacağını vurguladı. Tartışma sonrasında ise tek seferlik iade ödemelerini desteklemeyeceğini belirtti.
Crowley ise en yüksek gelirliler için yeni bir vergi dilimi getirip getirmeyeceği sorulduğunda, önce Tiffany’nin Trump’ın “One Big Beautiful Bill” yasasına verdiği oyu hatırlattı. Bu yasa, en yüksek gelir grubuna da vergi indirimleri sağlıyordu.
Her iki aday da planlarını somut rakamlarla açıklamaktan büyük ölçüde kaçındı. Vergilerin düşeceğini, öncelikli harcamaların ise finanse edileceğini söylemekle yetindiler. Bu belirsizlik, yayın sonrası değerlendirmelerde öne çıkan eleştirilerden biri oldu.
Eğitim finansmanı da gündemdeydi. Milwaukee Neighborhood News Service’in aktardığına göre adaylar, özel okul kuponları (voucher) konusunda karşı karşıya geldi. Bu uygulama, kamu fonlarının bir bölümünün öğrencilerin özel okullara devam etmesi için kullanılması anlamına geliyor.
Veri merkezleri ve vergi teşvikleri
Veri merkezlerine verilen vergi teşvikleri, tartışmanın bir diğer ana başlığıydı. Tiffany, kampanyası boyunca bu teşviklerin kaldırılmasını savundu. Dünyanın en zengin şirketlerinden bazılarının neden Wisconsin vergi mükelleflerinden destek alması gerektiğini sorguladı.
Konu, yaz aylarında yapılan Demokrat ön seçim karşılaşmasında da gündeme gelmişti. Wisconsin valilik tartışması ise bu başlığı genel seçim aşamasına taşıdı. Veri merkezleri, büyük teknoloji şirketlerinin eyalette yatırım yapması ve bunun karşılığında vergi avantajı alması anlamına geliyor. Bu konuda iki adayın yaklaşımlarını karşılaştırmak isteyen seçmenler, kampanya programlarını ayrıca incelemelidir.
Wisconsin valilik tartışması ve kürtaj: adayların temkinli yaklaşımı
Kürtaj, eyalette seçmenler için önemli konulardan biri. Wisconsin Yüksek Mahkemesi geçen yıl, 1849 tarihli kısıtlamaların Roe v. Wade kararının iptalinden sonra yürürlükte olmadığına hükmetmişti. Eyalet yasaları ise bugün 20. haftadan sonraki kürtajı yasaklıyor.
Tiffany, eyalet yasama meclisinde görev yaptığı dönemde bu 20 haftalık sınırlamaya oy vermişti. Çarşamba gecesi, sınırı koruyacağını söyledi. Moderatörlerin defalarca sorusuna rağmen, altı haftalık kürtaj yasağını imzalamayacağını da belirtti.
Crowley ise gebelik haftası sınırı olmayan bir yasayı imzalayıp imzalamayacağı sorularına net bir yanıt vermedi. Böylece her iki aday da bu başlıkta tutumunu yumuşatmış göründü. Eyalette yasaları yasama meclisi çıkarır; vali ise imza veya veto yetkisiyle sürece doğrudan etki eder.
Trump bağlantısı, 2020 seçimi ve seçmen kimliği
Crowley, her fırsatta Tiffany’yi Donald Trump’la ilişkilendirmeye çalıştı. Tiffany ise 2020 seçimlerinin onaylanmasına itiraz etmesini savundu. Seçim sürecine özel paranın karışmaması gerektiğini söyledi. Eyalet halkının fotoğraflı seçmen kimliği şartını anayasaya yazdığını da hatırlattı.
Crowley’ye ayrıca Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA) platformunun politika önceliklerine desteği soruldu. Crowley, bu platformu yeterince bilmediğini söyledi.
Gerilim, Wisconsin valilik tartışması boyunca zaman zaman yükseldi. Adaylar birbirinin sözünü kesti, moderatörler ise bazı konulara yetişemeden süre doldu. Bu nedenle bazı sorular, ayrıntılı yanıt alamadan kapandı.
Tartışma sonrası tepkiler ve yorumlar
Demokratik Valiler Birliği, tartışmanın ardından yaptığı açıklamada Crowley’nin tartışmayı kazandığını savundu. Tiffany’yi destekleyen hesaplar ise Crowley’nin Milwaukee County’deki vergi ve bütçe kararlarına ilişkin sözlerini öne çıkardı. Her iki tarafın destekçileri de gecenin kendi lehine geçtiğini öne sürdü.
PBS Wisconsin’in siyaset programında yorumcular, adayların somut rakam vermemesini kampanya stratejisinin yanı sıra yasama meclisini kimin kazanacağının belirsiz olmasına bağladı. Meclisin kontrolü netleşmeden ayrıntılı vaatler vermek zor görünüyor.
Adaylar kimler?
David Crowley, Milwaukee County Yöneticisi olarak görev yapan Demokrat bir isim ve Ağustos ön seçiminin ardından partisinin adayı oldu. Tom Tiffany ise Wisconsin’den ABD Temsilciler Meclisi üyesi; daha önce eyalet yasama meclisinde de görev yapmıştı. Tartışmada her iki aday da kendi görev geçmişine ve rakibinin oy veya yönetim kaydına atıfta bulundu.
Seçmen için bundan sonra ne var?
Wisconsin valilik tartışması sırasında adayların çoğu zaman somut rakam vermemesi, seçmenlerin kampanya programlarını ayrıca incelemesini gerekli kılıyor.
Seçim günü 3 Kasım. Erken oy kullanma ve posta yoluyla oy verme seçenekleri eyaletin resmi seçim kurumunun internet sitesinde yer alıyor. Wisconsin’de oy vermeyi planlayan okurlar, tarih ve kuralları bu kaynaktan doğrulamalı.
Dört başlıkta öne çıkan tablo şöyle özetlenebilir: vergi indirimi vaadi rakamsız kaldı, veri merkezi teşvikleri tartışma konusu oldu, kürtaj konusunda iki aday da temkinli davrandı ve Trump ile 2020 seçimi gerilimin odağı oldu.
Tartışmanın ayrıntılı dökümü için Wisconsin Public Radio’nun haberine göz atabilirsiniz. ABD seçimleri ve eyalet siyaseti hakkındaki diğer haberlerimiz için Politika kategorisini ziyaret edebilirsiniz.
