📍 Chicago, IL, ABD • Canlı Yayın
🇺🇸 ABD'de Yaşayan Türklerin Bağımsız Haber Portalı
AMERİKA'DAN HABERİNİZ OLSUN

Kaliforniya’da Yetki Çatışması: Mahkeme Federal Hükümetin Seçim Tehditlerini Durdurdu

Eyaletler & Yerel

Amerika Birleşik Devletleri’nde Kongre ara seçimlerine günler kala federal yargı ile Adalet Bakanlığı arasında kritik bir yetki çatışması yaşandı. Kaliforniya Kuzey Bölge Federal Mahkemesi, Trump yönetiminin yerel seçim yetkililerini ve sandık çalışanlarını cezai kovuşturmayla tehdit etmesini geçici bir tedbir kararıyla resmen yasakladı. Hukuk çevrelerinde geniş yankı uyandıran bu Kaliforniya seçim kararı, sandık görevlilerinin üzerindeki siyasi baskıyı hafifletirken oy sayım süreçlerinin kesintisiz sürmesini güvence altına aldı.

Adalet Bakanlığı, 50 eyaletin tamamına resmi yazılar göndererek vatandaş olmayan kişilerin oy kullanma ihtimaline karşı sandık kayıtlarının ayrıştırılmasını ve aksi halde yetkililerin hapis cezasıyla yargılanacağını bildirmişti. The Guardian tarafından aktarılan mahkeme belgelerine göre, Yargıç Trina Thompson federal hükümetin yerel memurlar üzerinde kurduğu bu baskıyı yasa dışı müdahale olarak nitelendirdi. Kararla birlikte Adalet Bakanlığı’nın seçim çalışanlarını sindirme ve oy pusulalarını ayıklama talepleri tamamen engellendi.

Kaliforniya seçim kararı kapsamında oy verme kabinleri ve oy pusulaları

Federal Yargıç Trina Thompson ve Kaliforniya Seçim Kararı

Yargıç Trina Thompson tarafından cuma gecesi imzalanan geçici tedbir kararı, Adalet Bakanlığı yetkililerinin eyalet ve yerel sandık personeline yönelik her türlü gözdağı ve baskı girişimini durdurdu. Yargıç Thompson gerekçeli kararında, seçim gününün kapıda olduğunu, oy pusulalarının postalandığını ve milyonlarca seçmenin oy kullanmaya başladığını hatırlattı. Mahkeme, federal hükümetin yasa dışı taleplerine uymayan görevlileri soruşturmayla tehdit etmesinin anayasal hakları zedelediğini açıkça hükme bağladı.

Sendikalar ve sivil haklar dernekleri tarafından açılan davada verilen bu Kaliforniya seçim kararı, federal yetkililerin seçim materyallerine el koymasını ve arama emri çıkarmasını da mahkeme iznine tabi kıldı. Yargıç Thompson, oy sayımını durdurmaya dönük her türlü zorlamanın meşru seçim mekanizmasını felç edeceğine dikkat çekti. Böylece sandık görevlilerine görevlerini yasalara uygun biçimde tamamlama hakkı tanındı.

Alınan mahkeme emri, 16 Kasım tarihine kadar yürürlükte kalacak ve ara seçimlerin tamamlanmasını kapsayacak. Karar metninde, federal hükümetin eyaletlerin yetki alanına giren seçim işleyişine doğrudan müdahale edemeyeceği ilkesi bir kez daha teyit edildi. Bu hukuki kazanım, seçim güvenliğini koruma çabalarında eyaletlerin elini güçlendirdi.

Adalet Bakanlığı’nın Tartışmalı 20 Bin Oy İddiası

Trump yönetimi, Kaliforniya’da yaklaşık 20 bin yabancı uyruklunun seçmen listelerine usulsüz kaydedildiğini ileri sürerek bu oyların derhal ayrılmasını talep etmişti. Washington’daki savcılar, vatandaşlığı doğrulanana kadar bu oyların sayılmaması gerektiği konusunda ısrar etti. Ancak Kaliforniya seçim kurulu yetkilileri, bakanlığın ilettiği isim listesinin hatalarla dolu olduğunu ve binlerce meşru Amerikan vatandaşını haksız yere şüpheli gösterdiğini açıkladı.

Dokuzuncu Federal Temyiz Mahkemesi de Adalet Bakanlığı’nın bu talebini reddeden alt mahkeme kararını onayladı. Temyiz paneli, milyonlarca oy pusulasının karıştığı bir sistemde belirli oyları geriye dönük olarak ayıklamanın teknik açıdan imkansız olduğunu ve tüm seçim sürecine telafisi zor zararlar vereceğini belirtti. Panel, sistemik kaos tehlikesini gerekçe göstererek bakanlığın itirazını kesin bir dille geri çevirdi.

Los Angeles Federal Başsavcısı Bill Essayli ise sandık görevlilerini açıkça uyararak yabancıların oyunu işleme alanların hukuki sorumluluk altına gireceğini savunmuştu. Ancak mahkemenin son kararı, yerel personelin bu tehditler yüzünden görevini aksatmasının önüne geçti.

UCLA Veri Analizi Işığında Kaliforniya Seçim Kararı

Adalet Bakanlığı’nın dayandığı verilerin güvenilirliği, bağımsız akademik araştırmalarla çürütüldü. California Üniversitesi Los Angeles (UCLA) bünyesinde görev yapan iki kıdemli veri bilimci, federal hükümetin hazırladığı listeyi detaylı bir denetime tabi tuttu. Araştırma sonuçları, söz konusu Kaliforniya seçim kararı metninin ne denli haklı gerekçelere dayandığını bilimsel olarak ortaya koydu.

UCLA uzmanlarının elde ettiği bulgulara göre, Adalet Bakanlığı tarafından ‘şüpheli’ olarak fişlenen isimlerin yüzde 40’ından fazlası eyaletin seçmen kütüğünde dahi yer almıyordu. Geriye kalan isimlerin büyük bir bölümünün ise nüfus idaresinde tam kayıtlı yasal Amerikan vatandaşları olduğu tespit edildi. Bu skandal veri tablosu, seçimlere şaibe bulaştırma iddialarının dayanaksız olduğunu gözler önüne serdi.

Araştırma raporu, hükümetin yetersiz veri eşleştirme yöntemleri kullanarak binlerce meşru seçmenin oy hakkını gasbetme tehlikesi yarattığını kaydetti. Mahkeme heyeti de kararında bu bilimsel analize atıfta bulunarak temelsiz listelerle seçim güvenliğinin baltalanamayacağını kaydetti.

Kaliforniya Valiliği ve Sivil Hak Örgütlerinin Duruşu

Mahkeme kararının açıklanmasının ardından Kaliforniya Valisi Gavin Newsom sosyal medya hesabından kararı büyük bir memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Newsom, Trump yönetiminin seçimleri kendi lehine manipüle etmek için sandık görevlilerini sindirmeye çalıştığını belirterek, adaletin siyasi baskılara boyun eğmediğini ifade etti. Eyalet Başsavcısı Rob Bonta da görevlilerin korunmasının demokrasi için bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Davacı tarafta yer alan kamu emekçileri sendikaları ve insan hakları kuruluşları, çalışanların kriminal soruşturma tehdidi altında görev yapamayacağını savundu. Sendika temsilcileri, sandık emekçilerinin her türlü partizan baskıdan uzak, yalnızca yasalara bağlı kalarak çalışabilmesinin bu kararla güvenceye alındığını belirtti.

Amerika’da yaşayan Türk toplumu ve yeni vatandaşlık almış göçmenler de ABD seçimleri ve adalet sistemi eksenindeki bu hukuki çekişmeleri yakından izliyor. Oy hakkının korunması, özellikle yabancı kökenli vatandaşların demokratik süreçlere katılım güvenliği açısından hayati önem taşıyor.

Kongre Ara Seçimleri ve Federal Otorite Sınırları

Kaliforniya’da şimdiye kadar posta yoluyla ve erken oy kullanma merkezlerinde milyonlarca oy pusulası sandığa girdi. Eyaletin çok sayıda kritik Temsilciler Meclisi sandalyesine ev sahipliği yapması, buradaki oy sayımının Kongre çoğunluğunu doğrudan belirleyeceği anlamına geliyor. Beyaz Saray’ın Kaliforniya üzerindeki yoğun baskısının arka planında bu sandalye aritmetiği yer alıyor.

Hukukçular, federal yargıçların bu sert müdahalelere set çekmesinin anayasal kuvvetler ayrılığı prensibini koruduğunu belirtiyor. Seçim organizasyonlarının anayasal olarak eyaletlerin yetkisinde olduğu ilkesi, federal hükümetin cezai tehditlerle bu süreci yönetmesine izin vermiyor. Mahkemenin kararı, benzer baskılarla karşılaşan diğer eyaletler için de önemli bir emsal teşkil ediyor.

Sonuç olarak, sandık görevlilerini kriminalize etme girişimi federal mahkemenin engeline takıldı. Salı günü tamamlanacak oy verme sürecinde görevliler, yargı kalkanı altında oyları saymaya devam edecek. Bu gelişme, Amerikan seçim sisteminin meşruiyeti ve tarafsızlığı adına önemli bir anayasal eşik olarak kayıtlara geçti.