Irak Başbakanı Duyurdu: İran Uçuşlarına Yeniden Başlamak İçin ABD’den İzin Alındı
Orta Doğu diplomasisinde tansiyonu düşüren sürpriz bir gelişme yaşandı. Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, yaptırımlar nedeniyle durdurulan İran uçuşlarına ABD izni verildiğini ve iki ülke arasındaki sivil hava trafiğinin yeniden başladığını duyurdu.
The Washington Post muhabiri Yeganeh Torbati’nin haberine göre, Bağdat ile Washington arasında yürütülen gizli müzakereler sonucunda ABD Hazine Bakanlığı özel bir muafiyet tanıdı. Bu kararla birlikte, özellikle dini turizm açısından hayati öneme sahip Necef Havalimanı merkezli seferler derhal devreye alındı.
İçindekiler
Irak resmi haber ajansı INA tarafından aktarılan bilgilere göre, iki ülke arasındaki uçuşlar ilk etapta akşam saatlerinde icra edilecek tarifeli seferlerle başladı. Karar, ABD’nin İran sivil havacılık sektörüne uyguladığı ikincil yaptırımların ardından gelen ilk somut esneme olarak değerlendiriliyor.
İran Uçuşlarına ABD İzni Necef Havalimanı ile Başlıyor
Yapılan resmi bilgilendirmede, İran uçuşlarına ABD izni kapsamında operasyonların merkez üssü olarak Necef Uluslararası Havalimanı belirlendi. İlk aşamada Irak Havayolları (Iraqi Airways) ile İran merkezli taşıyıcıların karşılıklı seferler düzenlemesine onay verildi.
Necef Havalimanı yönetimi, pazar akşamından itibaren Tahran ve Meşhed başta olmak üzere İran’ın büyük kentlerinden gelecek uçakları kabul etmeye başladıklarını bildirdi. Yetkililer, teknik ve güvenlik denetimlerinin tamamlandığını ve yolcu akışının sorunsuz şekilde sağlandığını aktarıyor.
Uçuşların yeniden açılması, hava yoluyla Irak’a gelen ziyaretçilerin karayolu sınır kapılarında oluşturduğu olağanüstü yoğunluğu da hafifletti. Bağdat Uluslararası Havalimanı’nın da kademeli olarak sisteme dahil edilmesi hedefleniyor.
Bağdat-Washington Hattı: İran Uçuşlarına ABD İzni Nasıl Alındı?
Eylül ayı sonunda ABD yönetiminin İran havacılık sektörünü hedef alan yeni kısıtlamaları devreye sokması, Irak’taki sivil havacılık operasyonlarını doğrudan kilitlemişti. Irak hükümeti, bir yandan Amerikan yaptırımlarına uyum sağlamaya çalışırken diğer yandan iç kamuoyundan gelen sert tepkilerle yüzleşti.
Başbakan Sudani, Washington yönetimine diplomatik kanallardan kapsamlı bir rapor sunarak uçuş yasağının Irak ekonomisine ve istikrarına zarar verdiğini iletti. Yapılan müzakereler neticesinde ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) belirli şartlara bağlı 1 aylık geçici bir lisans düzenledi.
Bağdat hükümeti, finansal işlemlerin şeffaf yürütülmesi ve terörün finansmanına yönelik risklerin dışlanması taahhüdüyle İran uçuşlarına ABD izni koparmayı başardı. Bu uzlaşma, Irak’ın iki başkent arasındaki ince diplomasi çizgisini koruma çabasının bir sonucu olarak görülüyor.
Dini Turizm ve Necef Ekonomisinin Rahatlama Süreci
Necef ve Kerbela kentlerindeki kutsal türbeler, her yıl milyonlarca Şii ziyaretçiyi ağırlayarak Irak ekonomisine milyarlarca dolarlık doğrudan gelir sağlıyor. Uçuşların durdurulması, bölgedeki oteller, restoranlar ve yerel esnaf üzerinde ani bir ekonomik şok dalgası yaratmıştı.
Uçuş yasağının devam etmesi halinde Necef Havalimanı’nın günlük operasyonel gelirinin yüzde 70 oranında düşeceği hesaplanıyordu. Seferlerin tekrar başlaması, ziyaretçi trafiğini canlandırırken yerel ekonomiye ve istihdama doğrudan nefes aldırdı.
Turizm acenteleri, bilet satış sistemlerinin yeniden açılmasıyla birlikte talebin hızla tırmandığını bildiriyor. Washington ile Bağdat arasındaki diplomasi trafiğine ve uluslararası gelişmelere dair en taze analizlere Amerika ve Dünya Haberleri bölümümüzden erişebilirsiniz.
Bölgesel Dengeler ve İran Uçuşlarına ABD İzni Sonrası Yeni Dönem
Irak’taki İran yanlısı siyasi gruplar ve milis güçler, uçuş yasağının sürmesi durumunda sınır kapılarını kapatma tehdidinde bulunmuştu. Başbakan Sudani’nin elde ettiği diplomatik muafiyet, hükümet üzerindeki iç siyasi baskıyı önemli ölçüde hafifletti.
Uzmanlar, ABD’nin bu istisnayı Irak Başbakanı’nın reform çabalarını desteklemek ve Bağdat’ı tamamen Tahran’ın etki alanına itmemek amacıyla verdiğini vurguluyor. İran uçuşlarına ABD izni sağlanması, kontrollü gerilim politikasının pragmatik bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Tarafların, bir aylık deneme süresinin ardından uçuşların devam edip etmeyeceğini teknik uyumluluk kriterlerine göre yeniden masaya yatıracağı bildirildi.
OFAC Yaptırımları ve Beyaz Saray’ın Irak Politikası
Beyaz Saray, Tahran’a yönelik “azami baskı” politikasını sıkılaştırırken komşu ülkelerin insani ve dini ihtiyaçlarını gözetmek zorunda kalıyor. Washington, Irak’ın enerji ve hava taşımacılığı alanlarında İran’a olan bağımlılığını kademeli olarak azaltmasını talep ediyor.
Buna karşın Irak’ın coğrafi ve demografik gerçekleri, Tahran ile ticari ve beşeri bağların bir gecede koparılmasını imkansız kılıyor. ABD’li yetkililer, muafiyetin süresiz olmadığını ve operasyonların yakından izleneceğini vurguluyor.
Orta Doğu hava sahasındaki bu kritik yumuşama, bölgesel ticaret koridorlarının açık tutulması açısından önümüzdeki haftalarda kritik testlerden geçmeye devam edecek.
