New York’ta Evsiz Kampları Krizi: Mamdani Sokaklardaki Çadırları Kontrol Etmekte Zorlanıyor
New York City Belediye Başkanı Zohran Mamdani, sokaklarda ve kaldırımlarda kurulan evsiz kampları ile mücadelede hem insan hakları savunucularının hem de yerel toplulukların sert eleştirileriyle karşı karşıya kaldı. Seçim kampanyasında çadır tahliyelerini (sweeps) tamamen durdurma sözü veren Mamdani yönetimi, kış aylarında yaşanan can kayıpları ve artan kamuoyu baskısı sonrasında operasyonları yeniden başlatmak zorunda kalsa da sokaklardaki krizi çözmekte güçlük çekiyor.
İçindekiler
1. Evsiz kampları ve Mamdani’nin Geri Adımı
Aralık ayında göreve gelmeden önce sokaklardaki çadır temizliklerini sona erdireceğini ve polisiye tedbirler yerine doğrudan konut odaklı bir yaklaşım benimseyeceğini taahhüt eden Zohran Mamdani, yönetiminin ilk aylarında zorlu bir sınav verdi. Şehir genelinde hızla yayılan çadır yerleşimleri, özellikle Manhattan’ın batı yakasında 12 bloğa kadar uzanan hatlar oluşturarak yerel esnafın ve mahalle sakinlerinin tepkisini çekti.
Kentin önde gelen sivil toplum temsilcileri ve belediye meclisi üyeleri, sokaklardaki hijyen ve güvenlik sorunlarının dayanılmaz boyutlara ulaştığını dile getirdi. Kamuoyu baskısının artması üzerine Mamdani yönetimi, Şubat ayında geri adım atarak çadır kaldırma ve sokak temizliği operasyonlarını yeniden başlattığını duyurdu.
Ancak önceki belediye başkanı Eric Adams döneminden farklı olarak operasyonların yetkisi New York Polis Teşkilatı’ndan (NYPD) alınarak Evsiz Hizmetleri Departmanı’na (DHS) devredildi. Sosyal Hizmetler Komiseri Erin Dalton, bu uygulamaları sıradan bir tahliye değil, insanları doğrudan konuta yönlendirme çabası olarak tanımladı.
2. Kış Aylarında 29 Can Kaybı ve Artan Baskı
Belediye yönetiminin ani politika değişikliğinde, New York’ta yaşanan alışılmadık derecede sert kış koşulları belirleyici rol oynadı. Aşırı soğuk hava dalgaları sırasında sokaklarda barınmaya çalışan en az 29 evsiz vatandaşın hipotermi ve sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybetmesi, belediye meclisinde sert tartışmalara yol açtı.
Meclis üyeleri, sokakta yaşayan bireylere yönelik daha kararlı müdahaleler yapılmamasının bu ölümlerde payı olup olmadığını sorguladı. Bunun üzerine belediye, tahliye operasyonlarından önce yedi gün boyunca aralıksız sosyal hizmet desteği sunulması ve kalıcı barınma seçenekleri teklif edilmesi şartını getirdi.
Resmi verilere göre 2026 mali yılında kent yönetimi, sokakta yaşayan 13 binden fazla kişiyi geçici veya kalıcı konutlara yönlendirerek bir önceki yıla kıyasla yüzde 20’lik bir artış sağladı. Ancak bu çabalara rağmen sokaklarda kurulan evsiz kampları, kentin en merkezi noktalarında varlığını sürdürmeye devam etti. New York ve ABD genelindeki sosyal gelişmeleri ABD Gündemi kategorimizden takip edebilirsiniz.
3. Federal Mahkeme Kararı ve Kişisel Eşya Tartışması
Yeniden başlatılan tahliye operasyonları, bu kez hukuki engellere ve sivil hak ihlali iddialarına takıldı. New York Focus tarafından yapılan kapsamlı bir araştırmaya göre, federal mahkemenin tahliyeler sırasında evsizlerin kimlik, ilaç ve kişisel eşyalarının saklanmasına (voucher) yönelik getirdiği yasal koruma kararı sahada tam anlamıyla uygulanamıyor.
Federal mahkeme emri uyarınca belediye ekiplerinin kişisel eşyaları çöpe atmak yerine etiketleyip 90 gün boyunca güvenli depolarda saklaması gerekiyor. Ancak ocak ve mayıs ayları arasında gerçekleştirilen 175’i aşkın operasyona rağmen, DHS kayıtlarında sadece 15 kez eşya saklama işlemi yapıldığı ve yalnızca tek bir kişinin eşyalarını geri alabildiği ortaya çıktı.
Sokaklarda yaşayan pek çok kişi; kimlik kartlarının, doğum belgelerinin, kalp ve solunum ilaçlarının çöp kamyonlarına atıldığını belirtiyor. Eşyalarını kaybeden bireyler, kimlikleri olmadığı için yeniden iş bulma ve sosyal yardım alma şanslarını da tamamen yitirdiklerini ifade ediyor.
4. Sığınma Evlerindeki Güvenlik Sorunları ve Güvensizlik
New York sokaklarındaki çadırların ortadan kaldırılamamasının en temel nedenlerinden biri, evsizlerin kentin toplu barınma merkezlerine (shelter) karşı duyduğu derin güvensizlik olarak gösteriliyor. Şehirdeki barınaklarda uzun yıllardır devam eden şiddet olayları, hırsızlık vakaları ve personel yetersizliği, insanları dondurucu soğuğa rağmen kaldırımlarda kalmaya itiyor.
Pek çok evsiz New Yorklu, geçmişte toplu barınaklarda fiziksel saldırıya uğradığını belirterek bu merkezlere gitmektense sokakta çadır kurmayı daha güvenli bulduğunu dile getiriyor. Vatandaşlar, yetkililerden toplu yatakhaneler yerine kendi kapılarını kilitleyebilecekleri tek kişilik geçici odalar talep ediyor.
Belediyenin otelleri geçici barınma merkezine dönüştürme maliyetlerinin bütçeye getirdiği ağır yük de krizin yönetimini zorlaştırıyor. Barınak şartları iyileştirilmedikçe kaldırılan her çadırın yerine birkaç sokak ötede yeni evsiz kampları kurulması kaçınılmaz hale geliyor.
5. Evsiz kampları ve Kalıcı Konut Arayışı
Mahalle sakinleri ve esnaf, kaldırımların işgal edilmesinden ve hijyen sorunlarından şikayet ederken; insan hakları savunucuları ise zorla tahliyelerin sorunu çözmediğini, yalnızca kentin farklı bölgelerine dağıttığını savunuyor. Zohran Mamdani’nin ilerici politikalar ile kent yönetimi gerçekleri arasında sıkıştığı bu dönem, New York’un modern tarihinin en derin sosyal sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, federal fonların yetersizliği ve artan kira fiyatları karşısında kentin sosyal konut stokunun yetersiz kaldığını vurguluyor. Yeterli sayıda kalıcı ve uygun fiyatlı konut üretilmediği sürece polisiye veya idari müdahalelerin geçici birer pansuman olmaktan öteye geçemeyeceği belirtiliyor.
Mamdani yönetiminin önümüzdeki aylarda uygulayacağı yeni barınma stratejisi, kentin gelecekteki çehresini belirleyecek. Hem sokaktaki savunmasız bireylerin yaşam hakkını korumak hem de kentin kamuya açık alanlarını güvenli tutmak zorunda olan New York’ta, evsiz kampları sorunu belediye başkanlığının en sıcak gündem maddesi olmayı sürdürecek. Gelişmeler doğrultusunda evsiz kampları konusundaki yeni yasal düzenlemelerin kentin diğer bölgelerine nasıl yansıyacağı yakından takip ediliyor.
