📍 Chicago, IL, ABD • Canlı Yayın
🇺🇸 ABD'de Yaşayan Türklerin Bağımsız Haber Portalı
AMERİKA'DAN HABERİNİZ OLSUN

Fed Başkanı Yapay Zekanın Enflasyonu Dizginleyeceğini Söyledi

Ekonomi & Finans

ABD Merkez Bankası (Fed) yönetimi, yapay zeka yatırımlarının Amerikan ekonomisi ve fiyat istikrarı üzerindeki etkileri konusunda derin bir görüş ayrılığına düştü. Federal Rezerv yetkililerinin giderek artan bir bölümü, yapay zeka patlamasının enflasyonu körüklediğini ve daha uzun süre yüksek faiz oranları anlamına gelebileceğini savunurken, Fed Başkanı Kevin Warsh yapay zekanın uzun vadede fiyatları dizginlemeye yardımcı olacağı görüşünü koruyor.

Washington ve finans piyasaları, 9 Aralık’ta açıklanacak bir sonraki faiz kararı öncesinde bu tartışmanın para politikasını nasıl şekillendireceğini yakından izliyor. The Washington Post gazetesinin aktardığı bilgilere göre üst düzey Fed yöneticilerinin son açıklamaları, başkanın mevcut iyimser yaklaşımıyla kurum içinde giderek yalnızlaştığını gösteriyor.

Fed Başkanı Kevin Warsh ve ABD doları üzerinden süren enflasyon ile faiz tartışmaları
Fed Başkanı Kevin Warsh ile kurul üyeleri arasında yapay zekanın enflasyon üzerindeki etkisine dair görüş ayrılığı büyüyor. (Görsel: Unsplash)

Kevin Warsh ve Fed Üyeleri Arasında Yapay Zeka Görüş Ayrılığı

Ekonomi çevrelerinde yapay zeka altyapısına aktarılan yüz milyarlarca dolarlık sermayenin verimlilik artışı yoluyla maliyetleri düşürüp düşürmeyeceği tartışılırken, Kevin Warsh bu teze güçlü biçimde sahip çıkıyor. Warsh, şirketlerin yapay zeka sayesinde daha düşük maliyetle daha fazla üretim yapabileceğini ve bu arz artışının orta vadede fiyat baskılarını hafifleteceğini savunuyor.

Buna karşın Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin önemli bir kısmı kısa ve orta vadede tam tersi bir tablo görüyor. Başkan Donald Trump tarafından atanan isimlerden Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, bir dönem yapay zekanın enflasyonu aşağı çekeceğini öngörmüş olmasına rağmen bu etkinin henüz gerçekleşmediğini kabul etti. Bowman, yapay zeka altyapı inşasının Fed’in mücadele ettiği aşırı enflasyonun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu, bunun da gümrük tarifeleri veya enerji fiyatlarının yarattığı baskıya yakın bir düzeye ulaştığını belirtti.

Bir diğer Trump ataması olan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise salı günü yaptığı değerlendirmede, Fed ekonomistlerinin yapay zeka ve yüksek enerji fiyatları üzerine hazırladığı araştırmaların bu baskıların kısa sürede ortadan kalkacağına dair bir işaret vermediğini söyledi. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de yapay zeka yatırımlarının herkesin aynı anda elektrikçi bulmaya çalıştığı klasik bir talep aşırı ısınmasına benzemeye başladığını ve bu tür bir enflasyonun kendiliğinden kaybolmayacağını dile getirdi.

Veri Merkezleri, Elektrik Fiyatları ve Ekim Ayı Enflasyon Verileri

Fed yetkililerinin endişelerini artıran temel unsur, bu hafta açıklanan ve beklentilerin üzerinde gelen ekim ayı enflasyon rakamları oldu. Ekonomi raporlarına yansıyan verilere göre ekim ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,4 artarken, çekirdek enflasyon üst üste üçüncü ayda da yüzde 0,3 yükselerek üç aylık yıllıklandırılmış bazda yüzde 3,7 seviyesine ulaştı.

Veri merkezlerinin hızla yayılması son bir yılda elektrik talebini ve fiyatlarını yukarı çekerken, ekim ayında elektrik faturalarında belirgin bir sıçrama kaydedildi. Aynı dönemde akıllı telefon fiyatları da devletin bu kalemi ayrı izlemeye başladığı 2019 yılından bu yana en büyük aylık artışını yaşadı; uzmanlar bu artışı tüketici elektroniğinde de kullanılan çiplere yönelik yoğun yapay zeka talebine bağlıyor.

PBS NewsHour’un aktardığı üzere eylül ayında üç yıl aradan sonra ilk kez 25 baz puanlık faiz artışına giden Kevin Warsh yönetimindeki Fed, 28 Ekim toplantısında politika faizini yüzde 3,75 ila yüzde 4,00 aralığında sabit tutmuştu. Ancak Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ve New York Fed Başkanı John Williams gibi isimler, yapay zeka harcamalarının sürekli bir talep kaynağı yaratarak yüzde 2’lik enflasyon hedefine dönüşü geciktirdiğine dikkat çekiyor.

Kevin Warsh Liderliğinde San Francisco Yapay Zeka Forumu

Kurum içindeki tartışmaların gölgesinde Kevin Warsh, 16 Kasım Pazartesi günü San Francisco’da yapay zekanın enflasyon, verimlilik ve istihdam üzerindeki etkilerini ele alacak halka açık bir forum düzenliyor. Teknoloji yöneticilerini, ekonomistleri ve işverenleri bir araya getirecek toplantıda Kevin Warsh hem sektör temsilcilerini dinlemeyi hem de bu dönüşümün önümüzdeki yıllarda enflasyonla mücadeleyi kolaylaştırıp kolaylaştırmayacağını değerlendirmeyi hedefliyor.

Foruma zemin hazırlayan yapay zeka görev gücünün başında ise Trump’ın yakın müttefiki ve ünlü risk sermayedarı Marc Andreessen’in yanı sıra bir Microsoft yöneticisi ve yapay zeka şirketi Anthropic’te izinli olarak görev yapan bir Stanford Üniversitesi ekonomisti bulunuyor. Warsh, geçen ay düzenlediği basın toplantısında bu sürecin aniden gerçekleşecek bir verimlilik mucizesi mi yoksa yavaş ilerleyen bir dönüşüm mü olacağını anlamak için görüşlerini netleştirmek istediğini ifade etmişti.

Aralık Ayı Faiz Kararı Öncesinde Piyasalarda Beklentiler

Pazartesi günkü konferans doğrudan bir faiz kararı üretmeyecek olsa da, 9 Aralık’taki FOMC toplantısı öncesinde politika yapıcıların tutumuna dair kritik sinyaller verecek. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, 10 Kasım’da Londra’da yaptığı konuşmada çekirdek enflasyonun yüzde 0,3 civarında seyretmesi halinde aralık ayında 50 baz puanlık bir faiz artışının masada olması gerektiğini, yalnızca 25 baz puanlık bir artışın kurumun kredibilitesini riske atacağını savundu.

Dallas Fed Başkanı Lorie Logan da en az iki adet 25 baz puanlık ek faiz artışına ihtiyaç olduğunu belirtirken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr yapay zekanın insan işlerinin yerini almasının istihdamda kısa vadeli ciddi sarsıntılar yaratabileceği uyarısında bulundu. Hem enflasyon baskısı hem de iş gücü piyasasındaki olası dönüşüm arasında denge kurmaya çalışan ABD ekonomisindeki tüm gelişmeleri Ekonomi haberleri sayfamızdan takip edebilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir