Kaliforniya’da Kürtaj ve LGBTQ+ Haklarına Yeni Eyalet Koruması
SACRAMENTO — Amerika Birleşik Devletleri genelinde eyaletler ile federal hükümet arasındaki yetki ve hak mücadeleleri derinleşirken, Kaliforniya yönetimi üreme özgürlüğü ve LGBTQ+ hakları alanında ülkenin en kapsamlı koruma kalkanlarından birini devreye soktu. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, arka arkaya imzaladığı iki ayrı yasa paketiyle hem sağlık hizmetlerine erişimi genişletti hem de federal yaptırımlara karşı eyalet güvencesi getirdi.
Kürtaj ve Üreme Sağlığında Erişim Alanı Genişletildi
Valilik makamından yapılan açıklamaya göre, 27 Eylül 2026 tarihinde onaylanan 9 maddelik yasa paketi doğrudan kadın sağlığını ve üreme haklarını güçlendirmeyi hedefliyor. Yeni yasal düzenlemenin öne çıkan maddeleri şunlar:
- Kolej Kampüslerinde İlaçla Kürtaj: Daha önce University of California (UC) ve California State University (CSU) bünyesinde zorunlu kılınan ilaçla düşük hizmeti, eyalet genelindeki iki yıllık yerel kolejlerin (community college) öğrenci sağlık merkezlerine de genişletildi.
- Sağlık Personeline Genişletilmiş Yetki: Sertifikalı ebe-hemşireler, uzman hemşireler ve hekim asistanlarının kendi lisans ve yetkinlikleri dahilinde kürtaj ve ilişkili bakım prosedürlerini gerçekleştirmesine izin verildi. Ayrıca acil durumlarda ebe-hemşirelerin hekim onayı beklemeden hastayı stabilize etme yetkisi yasalaştı.
- Gazilere ve Ailelerine Eyalet Koruması: Federal Gaziler İşleri (VA) sistemi üzerinden yürürlüğe konan kısıtlamalara karşı, Kaliforniya’da yaşayan gazi ve askeri personelin eyalet kaynaklarıyla kürtaj ve üreme sağlığı hizmetlerinden yararlanması güvenceye bağlandı.
- Medi-Cal Kapsamında Ön Onay Şartı Kaldırıldı: Düşük gelirli aileleri destekleyen Medi-Cal sigortasında emzirme ve laktasyon bakım hizmetlerine erişimdeki bürokratik ön onay zorunluluğu iptal edildi.
LGBTQ+ Bireyler İçin Tıbbi Gizlilik ve Hukuki Zırh
Vali Newsom’un bir gün önce onayladığı 6 maddelik diğer yasa paketi ise doğrudan LGBTQ+ topluluğunu hedef alan federal girişimlere karşı bir set oluşturuyor. Kaliforniya Yasama Organı LGBTQ Meclis Grubu (LGBTQ Caucus) öncülüğünde hazırlanan yasalar şu kritik önlemleri içeriyor:
- Tıbbi Veri Gizliliği ve Mahkeme Celpleri: Eyalet dışındaki mahkemelerden veya federal kurumlardan kürtaj ve cinsiyet uyum tedavisi (gender-affirming care) gören kişilerin sağlık kayıtlarına yönelik celp (subpoena) gelmesi durumunda, sağlık kuruluşlarının Kaliforniya Başsavcılığı’na bildirimde bulunması zorunlu hale getirildi. Başsavcılığa bu taleplere yasal yollardan müdahale etme yetkisi verildi.
- Trans Gazilere Geçiş Desteği: Federal düzeyde trans bireylerin ordudaki görevlerine getirilen kısıtlamalar nedeniyle mağduriyet yaşayan personele barınma, iş bulma ve sivil hayata entegrasyon desteği sağlandı.
- Dönüşüm Terapisi Yasağının Güncellenmesi: Yargı kararları sonrası yasal boşlukları gidermek amacıyla gençleri hedef alan sözde “dönüşüm terapisi” uygulamalarına yönelik eyalet yasağı tahkim edildi.
- HIV Önleme İlaçları Güvence Altında: PrEP ve PEP gibi koruyucu ilaçların temini eyalet garantisine alınırken; 2026-27 bütçesinden sağlık sigortası olmayan veya yetersiz kalan bireylerin üreme ve cinsiyet uyum tedavilerine erişimi için 66 milyon dolarlık fon aktarıldı.
Kaliforniya’da yaşayan göçmen topluluklar ve farklı eyaletlerden sağlık hizmeti almak için bölgeye gelen vatandaşlar açısından bu yasalar, eyaleti federal yasal baskılara karşı güvenli bir liman olarak konumlandırmaya devam ediyor.
